De utopie van een sociale en ecologische samenleving

Op 24 november presenteerde Dirk Holemans zijn nieuw boek Vrijheid & Zekerheid aan Het Hart in Roeselare. Holemans ijvert voor de overgang naar een sociaalecologische samenleving waarin onze vrijheid & zekerheid opnieuw gewaarborgd worden.

Zeilboot & vuurtoren

In Vrijheid & Zekerheid beschrijft Holemans de geschiedenis van onze maatschappij. Op de cover van het boek staat een zeilboot met op de achtergrond een vuurtoren. De zeilboot staat symbool voor de vrijheid die we allemaal begeren, tegenover de vuurtoren die ons zekerheid en veiligheid belooft.

Welvaartstaat

Holemans start met de vooroorlogse jaren waar de grote arbeidersklasse gecontroleerd wordt door de overheid en industriële bedrijven. Dit tijdperk is een tijd van zekerheid, maar weinig tot geen vrijheid. Na de tweede wereldoorlog krijgen we een nieuw tijdperk. De westerse wereld en haar economie bloeit open. In dit tijdperk worden verschillende rechten die we nu als basisrechten zien verworven. De welvaartstaat is geboren en we leven in een tijdperk van vrijheid en zekerheid.
De welvaartstaat is op haar hoogtepunt eind jaren ’70. Eind jaren ’70 krijgen we de oliecrisis, gevolgd door een wereldwijde economische crisis. De opkomst van het neoliberalisme onder Reagan en Thatcher brengt een eind aan de opgebouwde welvaartstaat. Burgers worden aangesproken op hun individuele plicht om zelfvoorzienend te zijn. Het tijdperk van vrijheid is aangebroken, ten koste van onze zekerheid.

‘Om opnieuw zekerheid te verkrijgen moeten we alles veranderen’

Groeiend aantal burgerinitiatieven

Holemans ijvert voor de overgang naar een sociaalecologische samenleving waarin onze vrijheid & zekerheid opnieuw gewaarborgd worden. Hiervoor wijst hij naar het groeiend aantal burgerinitiatieven in de afgelopen jaren. Deze burgerinitiatieven brengen alternatieven voor de problematieken van vandaag. Lokale voedselinitiatieven, energiecoöperaties, lokale munten en dergelijke initiatieven herdefiniëren de manier waarop we omgaan met de uitdagingen in deze maatschappij. Deze opkomende initiatieven brengen een beeld van hoe de sociaalecologische maatschappij er in de 21ste eeuw er zou kunnen uitzien.

Verslag: Senne Claerhout

Advertenties

Is Eandis straks van ons?

Transitienetwerk Het Hart organiseerde op donderdag 10 november een avond rond de toekomst van energie. Het uitgangspunt was het beheer van de energienetwerken en de gebeurtenissen rond Eandis.

Tom Willems, projectingenieur bij energiecooperatieve Ecopower, leidde de avond in. Hij begon met een oproep voor de gemeenteraadsleden. Hij spoorde hen aan om het distributienet in publieke handen te houden. Hij reikte het idee van burgerparticipatie aan. Burgerparticipatie werdt door Eandis snel afgedaan als ontoereikend tegenover de toetreding van een private partner. De mogelijkheden voor burgerparticipatie werden echter niet onderzocht, ondanks de uitgereikte hand van het middenveld.

Private investeerder

Na deze oproep ging hij verder over de vrijmaking van de energiemarkt, en hoe de uitstap van Electrabel uit het distributienetbeheer ervoor zorgde dat de schulden voor dit distributienetbeheer de hoogte in schoten. Nieuwe investeringen zijn nodig om dit tekort op te vullen. De gemeenteraden zijn niet in staat om deze investering te voorzien. Om deze private investering mogelijk te maken was er nood aan de fusie van de zeven verschillende distributienetbeheerders. Deze moesten elk hiervoor instemmen.

In 2015 start Eandis met de zoektocht naar een private investeerder, zonder enig maatschappelijk debat. Uit deze zoektocht komen drie mogelijkheden. Er wordt gekozen voor China State Grid, de hoogste bieder. In juli 2016 wordt de deal met China State Grid beklonken, en in september 2016 trekt Eandis naar de gemeenten om hen te informeren over deze deal. Het blijkt dat verschillende gemeenten in augustus al gestemd hadden, zonder de informatie van Eandis te verkrijgen.

Op 1 september lanceert Transitie Netwerk Middenveld een petitie tegen de private investeringen. Ook lanceren ze de vraag naar een onderzoek rond de mogelijkheden omtrent burgerparticipatie in dit verhaal. Door deze petitie en de toenemende media aandacht komt de deal met China State Grid onder vuur. Eind september kwam ook de brief van de Belgische staatsveiligheid boven. Deze brief waarschuwde verschillende politici over het gevaar van het Chinees staatsbedrijf. Daarnaast kwam ook de mededeling van VREG dat de deal zou zorgen voor prijsverhogingen in Antwerpen, waardoor zij tegenstemden.  Door al deze zaken is de deal met China State Grid afgesprongen.

De factuur als belastingbrief

Tom gaf ons ook inzicht in onze elektriciteitsfactuur, die er volgens hem meer ging uitzien als een belastingbrief. De opwekking van elektriciteit bedraagt in 2014 een derde van de totale prijs. In 2016 is dat nog maar een zesde. De prijs voor distributie blijft over dit verloop ongeveer gelijk. De zaken die onze energie factuur doen stijgen zijn de verschillende heffingen zoals de Turteltaks, maar ook de verwerken van de groene stroom certificaten(GSC-quotum) in de energieprijzen.

presentatie tom willems

Open Space

Na de inleiding en vragen van de aanwezigen gingen we aan de slag aan de hand van de Open Space methodiek. Deze methodiek werkt rond het naar voor brengen van ideeën, vragen of stellingen rond een bepaald thema. In dit geval energie. Verschillende deelnemers brachten stellingen naar. 

Volgende stellingen werden tijdens de Open Space behandeld:

  • Wat is de toekomst van het distributienetwerk?
  • In welke mate kunnen dorpen of steden zelfvoorzienend zijn in hun energie opwekking en spreiding?
  • Wat kunnen we leren van andere landen?

Verslag: Senne Claerhout, stagiair sociaal-cultureel werk Howest

Bijspelen in Roeselare, ouders aan zet

“Ik wil een stadsthuis maken”, zegt Eefje Cottenier van De Stuyverij, “Een coöperatieve waar iedereen zich thuis kan voelen, waar talenten tot uiting kunnen komen.” In en rond haar Kortrijkse buurthuis organiseert ze samen met vele sympathisanten projecten rond koken, publieke ruimte, gezonde voeding,… en sedert kort ook kinderopvang.

2015-10-06 20.43.46Eefje was onlangs te gast in De Bonte Specht in Roeselare, op uitnodiging van Het Hart en in het bijzonder haar neef Stijn Cottenier. Kan een dergelijke solidaire kinderopvang ook in Roeselare georganiseerd worden? En onderliggend ook: is een Stuyverij in Roeselare mogelijk?

Ruim twaalf aanwezige papa’s en mama’s luisterden een uur geboeid naar de uitleg van Eefje, en gingen daarna in debat over een initiatief in Roeselare.

“Ik noem het niet graag solidaire kinderopvang”, zegt Eefje Cottenier, “Dat woord schrikt de mensen af. Ik noem het liever bijspelen.” De opvang in Kortrijk zit voorlopig niet in het vaarwater van de initiatieven die Kind en Gezin opvolgt, want het is pas voor kinderen die al school lopen, en het gaat over dagopvang, er wordt niet geslapen.

Hoe werkt bijspelen?

  • Papa’s en mama’s zijn aan zet, zij dragen het initiatief.
  • Eén dag zelf opvangen levert je vier dagen opvang van je kinderen op. Zo maak je een week rond.
  • Het initiatief vertrekt bij voorkeur vanuit een buurt of een wijk, met een lokale trekker die mensen bij elkaar verzamelt.
  • Je kan leren van de tools die in eerdere initiatieven zijn gebruikt (bv een schema waarmee je de beurten verdeelt; een modelfiche met info over het kind,…)
  • Eén ouder per 5 à 6 kinderen maximum, anders wordt het teveel
  • Een stad kan ondersteunen door bv een verzekering af te sluiten, speelmateriaal of een locatie te voorzien
  • Je linkt het initiatief best aan een werking met een gebouw (bv een school, jeugdlokaal, ontmoetingslokaal,…)
  • Ouders communiceren via een gesloten Facebookgroep waarin ze bv vertellen wat ze gedaan hebben adhv foto’s en tekst; er is ook een over-en-weer-boekje
  • Houd het eenvoudig: laat kinderen een picknick meebrengen ipv meteen te starten met warme maaltijden
  • Ontmoet elkaar vooraf met alle ouders en kinderen, zo kan je elkaar leren kennen voor het bijspelen start

De aanwezige mama’s en papa’s waren meteen enthousiast over de manier van werken en overwegen een eerste initiatief in het voorjaar van 2016.

  • Stijn Cottenier wil dit helpen ondersteunen ( stijn.cottenier1@telenet.be )
  • Op 9 november om 19u30 komt de groep opnieuw samen in De Bonte Specht. Iedereen welkom!

Het Hart van start: delen en inspireren

Een netwerk om elkaar te inspireren en info te delen. Dat is hoe Het Hart de komende maanden zou mogen uitgroeien, zo vonden ruim vijftig deelnemers van de startavond van Het Hart, het transitienetwerk voor de regio Roeselare-Tielt.

Aan de slag

We kregen een hartelijke uitleg over transitie door Stefaan Segaert en luisterden naar hoopvolle verhalen: Cohousing Tielt, Letsen in Roeselare, energieke kachels, veilig naar school fietsen en senioren die elkaar een warm bezoekje brengen. Daarna gingen we concreet aan de slag rond het transitienetwerk: wat kan je aanbrengen, wat verwacht je van het netwerk, wat zou je opnemen in het netwerk, wat heeft deze regio nodig?

Ideeën voor de regio

2015-06-10 19.37.45Op de brainstorm voor ideeën voor de regio Roeselare-Tielt kwamen heel wat leuke reacties: een alternatieve munt, dag van de buren, speelstraten, buitenspeeldagen, alternatief vervoer zoals watertaxi’s en fietspoolen, samenwerken met vrijwilligers voor kinderopvang, flexibele ruimtes om te experimenteren, fietskeuken, textielatelier, een repair café,… Telkens ideeën waarbij eigen kracht, samenwerken, delen en vrijwilligerswerk vanuit goesting centrale elementen zijn.

Een netwerk dat verbindt

De deelnemers waren duidelijk over de rol van het netwerk. “Weten wat er leeft”, zei één van de mensen. Het gevoel leeft dat in de regio heel wat kleine initiatieven zijn opgestart, maar dat het moeilijk is het overzicht te krijgen. Het netwerk kan er tenminste al voor zorgen dat initiatieven meer kenbaar worden gemaakt, ook buiten de eigen kring.

Daarnaast zou het netwerk die vele initiatieven kunnen verbinden: door communicatie, maar ook door mensen samen te brengen op evenementen of online fora, door formules te maken waarbij initiatieven elkaar inspireren. Informeren, inspireren en verbinden dus. Onze humus is de activiteiten en partners uit de streek. We treden niet in de plaats van, maar we proberen hen te ondersteunen door een netwerk te maken.

Draagvlak verbreden en meningsverschil

2015-06-10 20.31.25Voor een aantal deelnemers mag het daar niet bij blijven en mag de ambitie steviger zijn: het draagvlak voor duurzame alternatieven ook verbreden en misschien zelfs ook het beleid beïnvloeden. “Het is goed om gelijkgezinden te verzamelen, maar we moeten ook sectoren en groepen kunnen overstijgen. En er mag ook plaats zijn voor discussie, debat en meningsverschil.”

Communicatie

We communiceren tot nu toe voornamelijk via digitale middelen, maar we hebben wel degelijk genoteerd dat we via gesprek, dialoog en ontmoeting ons netwerk opbouwen. Maar voorlopig kan je al hier terecht:

Op de kalender:

Maak mee de transitiekaart

Op de transitiekaart Roeselare-Tielt verzamelen we initiatieven en organisaties die werken rond duurzame alternatieven. Help mee de kaart aanvullen door het formuliertje in te vullen: hethart.be/transitiekaart/

Zin om te helpen trekken?

2015-06-10 19.50.35Op vandaag wordt het netwerk getrokken door een groepje enthousiastelingen uit verschillende organisaties.

Wil jij mee helpen nadenken over wat het netwerk kan doen en hoe we dit in de praktijk brengen? Laat het weten via de Facebookgroep. We vergaderen ongeveer maandelijks, maar ook dat staat open voor verbetering en verandering!

Powerpoints startavond: